Μπορεί να «πέσει» η κυβέρνηση;

Το ερώτημα πλανάται στον αέρα (για τον πολιτικό-δημοσιογραφικό κόσμο, αλλά όχι και για την κοινωνία πάντως), εδώ και μια εβδομάδα. Από τότε που η αποκάλυψη της «επισύνδεσης» του τηλεφώνου του Νίκου Ανδρουλάκη υποχρέωσε σε παραίτηση τον διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη και τον διοικητή της ΕΥΠ, Παναγιώτη Κοντολέων. Μάλιστα το ερώτημα έγινε πιο έντονο από την ώρα που ο ίδιος ο Νίκος Ανδρουλάκης με δήλωση του έδειξε στον Κυριάκο Μητσοτάκη «την πόρτα της εξόδου από την εξουσία» (10 Αυγούστου). Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητάει ούτως ή άλλως εκλογές από τον περασμένο Δεκέμβριο, παρά το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις – όλες οι δημοσκοπήσεις όλων των εταιρειών, ακόμη και των προσκείμενων στην Κουμουνδούρου - τον έδειχναν «χαμένο από χέρι».
Αφού λοιπόν το δεύτερο και τρίτο κόμμα της χώρας, με αφορμή τις τηλεφωνικές υποκλοπές , συμπίπτουν στο αίτημα των πρόωρων εκλογών, κάτι που ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση απορρίπτουν, το ερώτημα που προκύπτει είναι αν μπορεί να «πέσει» η κυβέρνηση.
Η απάντηση είναι κατηγορηματικά «όχι»! Στις δημοκρατίες οι κυβερνήσεις δεν «πέφτουν». Αλλάζουν μετά από εκλογές ή μετά από «αποστασία». Εάν χάσουν , δηλαδή την δεδηλωμένη. Στην σύγχρονη ελληνική πολιτική ιστορία κάτι τέτοιο έγινε δυο φορές. Το 1965 όταν παραιτήθηκε ( ή υποχρεώθηκε σε παραίτηση ο Γεώργιος Παπανδρέου) και μια ομάδα βουλευτών της Ένωσης Κέντρου σχημάτισαν κυβερνήσεις, που όμως δεν πήραν ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή και τελικά στήριξαν μια κυβέρνηση του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, αρχηγού της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης. (Την πικρή κατάληξη εκείνης της περιπέτειας όλοι την θυμόμαστε: στρατιωτικό πραξικόπημα, επτά χρόνια χούντα και εθνικός ακρωτηριασμός με το πραξικόπημα στην Κύπρο που έδωσε αφορμή για την Τουρκική εισβολή στο Νησί).
Η δεύτερη φορά που εκλεγμένη κυβέρνηση έχασε την δεδηλωμένη ήταν το 1993, όταν ομάδα βουλευτών της ΝΔ ανεξαρτητοποιήθηκε, σχηματίζοντας την Πολιτική Άνοιξη του Αντώνη Σαμαρά και προκαλώντας την πτώση της κυβέρνησης Κώστα Μητσοτάκη και πρόωρες εκλογές, χωρίς ευτυχώς, εθνικές περιπέτειες.
Από την άλλη, όποτε είχαμε πρόωρες εκλογές (και είχαμε αρκετές με αφορμή/πρόφαση κάποιο εθνικό ζήτημα, με συνηθέστερο το Κυπριακό) αυτές κατά κανόνα τις προκαλούσε το κυβερνών κόμμα γιατί ήξερε ότι θα τις κερδίσει. Εξαίρεση στον κανόνα αυτόν αποτέλεσε η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή, η οποία το 2009 παραιτήθηκε και οδήγησε την χώρα σε πρόωρες εκλογές, όταν ήταν προφανές ότι θα τις έχανε. Υπήρχε όμως σοβαρότατος λόγος και ήταν ορατός ήδη από το 2008. Η τεράστια οικονομική κρίση που ήταν ορατή και για την οποία πολλοί μιλούσαν (με πρώτο τον Κώστα Σημίτη), αλλά ελάχιστοι ήθελαν να πιστέψουν ότι όντως ερχόταν. Ήταν η περίφημη «απόδραση» του Κώστα Καραμανλή, που δεν ήθελε να πιει ο ίδιος το πικρό ποτήρι της υπαγωγής της χώρας στον έλεγχο του ΔΝΤ κι άφησε τον ανυποψίαστο Γιώργο Παπανδρέου να υποστεί τις συνέπειες του «πανωλεθρίαμβου» του.
Επιπλέον ισχύει πάντα η περίφημη φράση του Ευάγγελου Αβέρωφ, «όποιος είναι έξω από το μαντρί τον τρώει ο λύκος». Κι αλήθεια είναι ότι ελάχιστοι από εκείνους που προκάλεσαν την πτώση της κυβέρνησης Κώστα Μητσοτάκη το 1993 διεσώθησαν πολιτικά. Ακόμη κι ο Αντώνης Σαμαράς μετά την βραχύβια ΠΟΛ.ΑΝ περίμενε πάνω από μια δεκαετία για να επιστρέψει στην Βουλή. Αυτή την στιγμή η ΝΔ έχει μια άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Εφ’ όσον κερδίσει τις (μεθ)επόμενες εκλογές η συντριπτική τους πλειοψηφία θα ξαναβρεθεί στην Βουλή (στις πρώτες εκλογές με απλή αναλογική ο αριθμός θα έχει προσωρινά μειωθεί). Αλλά και στην περίπτωση που χάσει τις εκλογές όσοι φοβούνται ότι θα βρεθούν εκτός Βουλής γιατί να «θυσιάσουν» έξι –επτά, ίσως και περισσότερους μήνες θητείας; Μήπως άραγε είναι ορατή στο άμεσο μέλλον η πιθανότητα δημιουργίας ενός άλλου πολιτικού σχηματισμού που θα τους προσέφερε δυνατότητες πολιτικής επιβίωσης;
Τούτων δοθέντων , λοιπόν, η απάντηση στο ερώτημα του τίτλου είναι ένα «ξερό» όχι. Δεν υπάρχει περίπτωση να «πέσει» η κυβέρνηση, συνεπεία εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων – η πιθανότητα πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, λόγω σοβαρού εθνικού θέματος ή γιατί θα δει, ιδίως μπαίνοντας στο 2023, κάποιο «παράθυρο ευκαιρίας» είναι άλλο θέμα. Αλλά ας περιμένουμε να δούμε και τις μετρήσεις του Σεπτεμβρίου , πριν και μετά την ΔΕΘ…


• Αυτό είναι το τελευταίο από την σειρά άρθρων μου που καταχρηστικώς φιλοξένησε η στήλη των «Παραλιακών», με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από τις τηλεφωνικές παρακολουθήσεις. Φυσικά αν χρειαστεί θα επιστρέψουμε, αλλά κατ’ αρχήν ας πούμε όπως τα χειμερινά σινεμά «ραντεβού τον Σεπτέμβρη» - κι όχι φιλοξενούμενοι, αλλά με δική μας στήλη…

Ν.Α.

ETEKA_Desktop

eep logo