Ο Κωνσταντίνος Πετρίτης, που επί των ημερών του στη δημαρχία, έφερε τη ΜΟΜΑ, χάραξε οδικό δίκτυο, έχτισε σχολεία, διαμόρφωσε το λιμάνι της Αίγινας.
Γράφει η Σίλα Αλεξίου
Ο υποστράτηγος, διοικητής της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού (ΓΥΣ), Κωνσταντίνος Πετρίτης, Αιγινήτης στην καταγωγή, με σπουδαίο έργο στο ενεργητικό του, διορίζεται δήμαρχος και έρχεται για να κάνει και στην Ιδιαίτερη πατρίδα του έργο! Με ειρήνη και όχι πόλεμο…
Έχοντας ήδη διαγράψει μια αξιέπαινη πορεία στη Γεωγραφική Υπηρεσία με την ολοκλήρωση της πανελλαδικής χαρτογράφησης μεγάλης κλίμακας (1:5.000), που συνδέεται καθοριστικά με το πρόσωπό του κατά την περίοδο 1961-1967, ο στρατηγός Κωνσταντίνος Πετρίτης αναλαμβάνει, το 1968, τα ηνία του Δήμου Αίγινας.
Η αποστράτευσή του το 1967 συνοδεύεται από ένα βαρύ παράσημο. Ήταν ο διοικητής της ΓΥΣ που θεμελίωσε και έφερε σε τροχιά ολοκλήρωσης το έργο των χαρτών 1:5.000 σε πανελλαδική κλίμακα! Οι μεταγενέστεροι διοικητές συνέχισαν πάνω στη δομή και στις μεθόδους που εκείνος εγκαθίδρυσε, αφού οργάνωσε την Υπηρεσία με σύγχρονες προδιαγραφές (γεωδαισία, φωτογραμμετρία, αεροφωτογραφίες) και ανέπτυξε τον ρόλο της επεκτείνοντάς τον πέρα από τις στενά στρατιωτικές ανάγκες.
Κάλυψε δηλαδή πολεοδομία, δημόσια έργα και κτηματολογική τεκμηρίωση.
Με την εμπλοκή του στην Αυτοδιοίκηση την περίοδο 1968-1972 –οπότε διετέλεσε δήμαρχος Αίγινας–, αξιοποιώντας τη χαρτογραφική και διοικητική του εμπειρία, καθώς και τις γνώσεις του ως πολιτικού μηχανικού, αφοσιώθηκε στη βελτίωση της ζωής των κατοίκων με σημαντικές παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο.
«Αν όλοι οι άλλοι δήμαρχοι έβαλαν ένα πετραδάκι στην Αίγινα, ο Πετρίτης έβαλε βράχο ολόκληρο» λέει χαρακτηριστικά στο «SM» ο Τάκης Μαρίνης, γλύπτης πέτρας, αναφερόμενος κυρίως στους δρόμους που άλλαξαν τη ζωή των κατοίκων του νησιού.
Επί δημαρχίας Κωνσταντίνου Πετρίτη, άλλωστε, ενώθηκαν οι οικισμοί της Αίγινας με την πόλη, με διανοίξεις και βελτιώσεις δρόμων, που πριν ήταν απροσπέλαστοι.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μιλάμε για «νέους δρόμους», αλλά για θεσμοθέτηση, χάραξη, πλάτυνση και τεχνική κατοχύρωση δρόμων που τότε απέκτησαν οριστικό χαρακτήρα.
Ειδικότερα:
1 Πόλη Αίγινας – Αγία Μαρίνα. Την περίοδο Πετρίτη ήταν που θεμελιώθηκε ο ενιαίος δημοτικός χαρακτήρας του δρόμου, καθώς έγιναν βελτιώσεις χάραξης και πλάτους σε προβληματικά τμήματα. Έτσι, σήμερα ο δρόμος αποτελεί κύριο οδικό άξονα του νησιού, πάνω στον οποίο βασίστηκαν μεταγενέστερες ασφαλτοστρώσεις.
2 Πόλη Αίγινας – Πέρδικα. Την περίοδο 1968-1972 καταγράφηκε και κατοχυρώθηκε ως συνεχής δημοτικός δρόμος με παρεμβάσεις βατότητας και οριοθέτησης. Σήμερα αποτελεί τον βασικό δρόμο σύνδεσης του νότιου τμήματος του νησιού με το λιμάνι της Αίγινας.
3 Πόλη Αίγινας – Μεσαγρός – Κυψέλη. Την περίοδο Πετρίτη πραγματοποιήθηκε συστηματική αποτύπωση με χάρτες 1:5.000, και έτσι αποφεύχθηκαν αυθαίρετες χαράξεις μέσω ιδιωτικών κτημάτων. Σήμερα o δρόμος έχει σταθερή χάραξη και πλάτος σε σχέση με άλλες περιοχές της Αίγινας.
Με συγγενείς και φίλους από Πάσχα στην Αίγινα. Από αριστερά: Φίλιππος Κάππος, Θέμης και Χρήστος Βαρβέρης, Γιώργος Κάππος (Κουτάλιας).
Επίσης, έγιναν διανοίξεις και βελτιώσεις αγροτικών δρόμων στο δίκτυο Μεσαγρού – Ανιτσαίου – Παχιοράχης, ενώ πολλοί από αυτούς αποτελούν τη βάση σημερινών ασφαλτοστρωμένων οδών.
Αλλά και στο αστικό δίκτυο της Αίγινας οριοθετήθηκαν δρόμοι με βάση τους χάρτες της ΓΥΣ 1:5.000, και έτσι αντιμετωπίστηκε το φαινόμενο των καταπατήσεων και των ασαφών ορίων, κάτι που ισχύει μέχρι σήμερα.
Η Λεωφόρος Φανερωμένης, η οδός Αντωνίου και Άννας Λεούση, όπως και η Λεωφόρος Στρατηγού Δημητρίου Πετρίτη, είναι κάποιοι από τους πιο σημαντικούς δρόμους που επέτρεψαν, από την περίοδο Πετρίτη μέχρι σήμερα, την προσβασιμότητα σε πολλές περιοχές της Αίγινας.
Με την υποστήριξη της ΜΟΜΑ (Μεικτές Ομάδες Μηχανημάτων Ανασυγκρότησης), αποτελούμενης από φαντάρους, ο Κωνσταντίνος Πετρίτης άφησε μεγάλο έργο στην οδοποιία της Αίγινας, ενώ δεν παρέλειψε να ασχοληθεί και με το λιμάνι, πραγματοποιώντας έργα αναγκαία για την ασφαλή λειτουργία του. Όπως: Διαμόρφωση χερσαίας ζώνης λιμένα. Βελτίωση πρόσβασης στο λιμάνι από την πόλη και σύνδεση του λιμανιού με βασικούς οδικούς άξονες. Βελτίωση ασφαλούς πρόσδεσης επιβατηγών πλοίων. Εκσυγχρονισμός υφιστάμενων κρηπιδωμάτων. Επισκευές και ενίσχυση παλαιών λιμενικών μετώπων. Ηλεκτροφωτισμός. Αποχέτευση και όμβρια.
Οι υποδομές, αλλά και η οργάνωση του Δήμου, αποτέλεσαν τον στόχο του Κωνσταντίνου Πετρίτη, όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων. Το έργο του μνημονεύεται μέχρι σήμερα, καθώς έβαλε γερές βάσεις, πάνω στις οποίες πάτησαν οι μεταγενέστεροι για να ολοκληρώσουν ό,τι ξεκίνησε.
Ιδιαίτερη σημασία όμως έχει το γεγονός ότι η θητεία του – παρά τις αντίξοες για τους πολίτες συνθήκες, λόγω της δικτατορίας– δεν σημαδεύτηκε από την παραμικρή αμφισβήτηση. Αντιθέτως! Σε έρευνα που έκανε το «SM», ρωτώντας κατοίκους της Αίγινας που τον έζησαν ή που άκουσαν για τον Στρατηγό Πετρίτη, ουδείς είχε κάτι αρνητικό να αναφέρει, ουδείς τον συνέδεσε με τη χούντα, ενώ όλοι γνώριζαν για το έργο του, επευφημώντας τον για τη διορατικότητα, τη δραστηριότητα και την αποτελεσματικότητά του.
«Ήταν πολύ καλός και σωστός άνθρωπος, που ενδιαφερόταν για την Αίγινα. Οι δύο δρόμοι που έφτιαξε, η Λεωφόρος Φανερωμένης και η Λεωφόρος Στρατηγού Δημ. Πετρίτη, “άνοιξαν” την Αίγινα. Προς τη θάλασσα και προς τα πάνω. Πριν δεν υπήρχε πρόσβαση προς καμία κατεύθυνση. Όσο για τους χάρτες, με αυτούς δουλεύαμε για πολλά χρόνια, δεν υπήρχε κάτι άλλο. Και παρά το ότι τον είχε τοποθετήσει η χούντα, ποτέ δεν έδειξε τέτοια συμπεριφορά» μας λέει ο πρόεδρος του Μορφωτικού Συλλόγου «Ο Καποδίστριας», πολιτικός μηχανικός, Βασίλης Μουσουλέας.
Πράγματι, είναι χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς και της κουλτούρας του το γεγονός ότι και απέναντι σε αυτόν τον ιστορικό Σύλλογο, που ιδρύθηκε από πρόσωπα με δημοκρατικές αρχές και αντιλήψεις, ο Στρατηγός Πετρίτης φέρθηκε υποστηρικτικά, με όποιον τρόπο μπορούσε και, κυρίως, χωρίς παρεμβάσεις.
Η υποστηρικτική του συμβολή αφορούσε μόνο σε διευκολύνσεις, όπως: Παραχώρηση και διευκόλυνση χρήσης χώρων και πρόσβασης σε δημοτικούς χώρους για διαλέξεις, εκδηλώσεις και πρόβες. Διοικητική κάλυψη και συνεργασία με τον Δήμο. Ταχεία έγκριση αδειών για πολιτιστικές δράσεις. Συνδρομή των δημοτικών υπηρεσιών (καθαριότητα, φωτισμός, υλικοτεχνική υποστήριξη).
Οικονομική ενίσχυση σε είδος. Παροχή υλικών, εξοπλισμού ή υπηρεσιών (π.χ. έδρανα, μικροφωνική, μεταφορές), αντί άμεσης επιχορήγησης.
Επίσης, με την επίσημη παρουσία του σε εκδηλώσεις του Συλλόγου υποδήλωνε δημόσια την αναγνώριση του ρόλου του, ενισχύοντας το κύρος του, αλλά και τη συμμετοχή των πολιτών. Παράλληλα, ο δήμαρχος ενέτασσε τις δράσεις του Μορφωτικού Συλλόγου στο ετήσιο πολιτιστικό πρόγραμμα της Αίγινας.
Το έργο του Στρατηγού Πετρίτη στον Δήμο Αίγινας υπήρξε καθοριστικό για τη μετέπειτα εξέλιξη του νησιού.
Σημαντικές ήταν, μεταξύ άλλων, και η ανέγερση του νέου κτιρίου του Γυμνασίου, του ακινήτου όπου σήμερα στεγάζεται το ΕΠΑΛ, η βελτίωση του 2ου Δημοτικού, ανακαινίσεις δημοτικών χώρων και πολλά άλλα. Με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και των επισκεπτών, δεν δίστασε να προχωρήσει σε διαπλατύνσεις δρόμων, ακόμη και με απαλλοτριώσεις, στις οποίες συχνά συναντούσε άρνηση. «Είχε τσαμπουκά τελικά», όπως μας λέει ο Βασίλης Μουσουλέας, ανατρέχοντας στο παρελθόν.
Τα έργα που αναφέραμε αποτελούν ένα ελάχιστο δείγμα της προσφοράς του Κωνσταντίνου Πετρίτη στην Αίγινα. Σε τέσσερα χρόνια μόνο αναμόρφωσε εκ βάθρων το νησί, αφήνοντας πίσω του μια τεράστια παρακαταθήκη…
Ο υποστράτηγος Κωνσταντίνος Πετρίτης σε φωτογραφία από το Πάσχα στη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Κωνσταντίνος Πετρίτης
Ο Κωνσταντίνος Πετρίτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1912. Φοίτησε στη Σχολή Ευελπίδων και στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Το 1946 τοποθετήθηκε στη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού, όπου –με εξαίρεση μία διετή υπηρεσία σε μονάδα του Πυροβολικού– διέγραψε με εξαιρετική επιτυχία ολόκληρη τη στρατιωτική του σταδιοδρομία.
Σύμφωνα με το σύγγραμμα του Β. Κουτρουβέλη, με τίτλο «Η Ιστορία της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού 1940-1989», που αφορά στην περίοδο της διοίκησης του Υποστράτηγου Κωνσταντίνου Πετρίτη, ο μετέπειτα δήμαρχος Αίγινας μπορεί να χαρακτηριστεί ως αναγεννητής της ΓΥΣ κατά τη μεταπολεμική περίοδο, καθώς εκπλήρωσε ένα όνειρο του Ελληνικού Κράτους και της ΓΥΣ από το 1889, τη «Χαρτογράφηση της Ελλάδας» υπό κλίμακα 1:5.000.
«Η συμπλήρωση του στόχου τούτου συνετελέσθη κατά το μεγαλύτερο μέρος της με την παράδοση στο κράτος του Βασικού Χάρτου της Ελλάδος σε κλίμακα 1:5.000, επί του οποίου μπορεί να βασιστεί η κατάρτιση του Ελληνικού Κτηματολογίου» αναφέρει ο συγγραφέας του συγγράμματος, προσθέτοντας ωστόσο στα επιτεύγματα του Κωνσταντίνου Πετρίτη την ίδρυση στη ΓΥΣ του Σταθμού Τηλεοράσεως Ενόπλων Δυνάμεων, όπως και την προμήθεια δύο ειδικών αεροσκαφών για τις αεροφωτογραφικές λήψεις.
Την 1η Μαΐου 1967 αποστρατεύθηκε, ενώ την περίοδο 1968-1972 διετέλεσε δήμαρχος Αίγινας. «Η θητεία του στην Αίγινα δεν αποτέλεσε διακοσμητική διέλευση, αλλά, επειδή ήταν ανιδιοτελής και άνευ ουδεμιάς οικονομικής αποζημιώσεως, συνεδέθη με αποτελεσματικά και πρωτοποριακά έργα» επισημαίνει ο Β. Κουτρουβέλης στο σύγγραμμά του. Ο Κωνσταντίνος Πετρίτης απεβίωσε στις 25 Φεβρουαρίου 1987, μετά από έναν σοβαρό τραυματισμό που είχε σε οχηματαγωγό της γραμμής Πειραιά-Αίγινα.
*Από την έντυπη έκδοση του saronicmagazine.gr
