ΜΙΑ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ στο ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ της κας Λ. ΜΕΝΔΩΝΗ για τις ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ (πέραν των περιβαλλοντικών και οικονομικών για την πόλη) στο «ΤΑΦΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ του ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ» και τα «ΚΟΝΩΝΕΙΑ ΤΕΙΧΗ» από τα ΕΡΓΑ της ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ της ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑΣ στην ΕΙΣΟΔΟ του λιμένα του ΠΕΙΡΑΙΑ.
1./ Στις 3 Απριλίου 2025 υπήρξε ενημέρωση, συνοδευόμενη από φωτογραφικό υλικό, από κατοίκους της Πειραϊκής στην περιοχή της «Σχολής Ναυτικών Δοκίμων» της πόλης του Πειραιά ότι οι εργολάβοι του ΟΛΠ ΑΕ (COSCO),(στα πλαίσια του έργου «μπαζώματος» της θάλασσας κατά 150 στρέμματα), διενεργούσαν εργασίες με πλωτούς γερανούς σε απόσταση μικρότερη των 30 μέτρων από το γνωστό «Ταφικό Μνημείο του Θεμιστοκλή» .
2./ Μετά από επιτόπια επαλήθευση των καταγγελλόμενων απευθυνθήκαμε ηλεκτρονικά προς τις Αρχαιολογικές Υπηρεσίες με διαφορετικές αιτήσεις ζητώντας ενημέρωση υπενθυμίζοντας τις μέχρι σήμερα διαμαρτυρίες πολιτών του Πειραιά (εκλεγμένων και μη) γενικά για το περιβάλλον – υγεία – κυκλοφοριακό – οικονομικά ανώφελο για την τοπική οικονομία – εκατοντάδες έγγραφα προς τα Υπουργεία και τα Επιμελητήρια – και ειδικότερα για τις κακοποιήσεις του «Ταφικού Μνημείου».
3./ Στις 5-5-2025 και στις 9-5-2025 οι Αρχαιολογικές Υπηρεσίες απάντησαν ότι « ……… οι εργασίες εκτελούνται υπό την συνεχή και αδιάλειπτη εποπτεία με τακτικές αυτοψίες από εκπροσώπους της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων (και με πρόσληψη καταδυόμενου αρχαιολόγου !!!) και δεν έχει παρατηρηθεί βλάβη ή φθορά στο τμήμα των Κονώνειων τειχών ……….» (Σημειώνουμε ότι η απάντηση τεχνηέντως παραλείπει εάν υπάρχουν ή εάν θα υπάρξουν στο μέλλον φθορές στο ΤΑΦΙΚΟ ΜΝΗΜΕΙΟ από τις εργασίες).
Επίσης μας ενημέρωσαν ότι « …………. έχει υποβληθεί και εγκριθεί και «Ακτομηχανική Μελέτη» από το 2018 ……………….» την οποία αναζητούσαμε επί έτη διότι αφορά την ανάκλαση, τις αναδράσεις και την περιδίνηση των κυμάτων που είναι σίγουρο, ότι εάν δεν ληφθεί ειδική πρόνοια, θα επιφέρουν μη αναστρέψιμη βλάβη στο «Μνημείο του Θεμιστοκλή».
4./ Από παλαιότερες αλλά και από πρόσφατες απαντήσεις των Αρχαιολογικών Υπηρεσιών προκύπτει επί λέξει ότι « ………. οι υπηρεσίες από το 2023-2024 ζητούν ….. την επίσπευση της εκπόνησης Ακτομηχανικής Μελέτης για την προστασία του «Μνημείου του ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ!!!!», ενώ σήμερα αποκαλύπτεται ότι υπάρχει μελέτη από το 2018 ……….
5./ Δεν πρέπει να μας εκπλήσσει πλέον τίποτα με τις Αρχαιολογικές Υπηρεσίες όταν στο ΠΡΑΚΤΙΚΟ 30 της Συνεδρίασης του ΚΑΣ την 4-12-2012 αναφέρεται ο «……… αράβδωτος Ιωνικός κίονας σε ύψος τριών δόμων και ο τετράγωνος περίβολος ότι αποτελεί ορόσημο του λιμένος του Πειραιά……….». Δυστυχώς η τότε Γενική Γραμματέας και νυν Υπουργός Πολιτισμού, (διαχρονικά στο πόστο του ΥΠΠΟΑ (1999-2009-2012-2025)) κα ΛΙΝΑ ΜΕΝΔΩΝΗ άκουσε τις αιτιάσεις και παρατηρήσεις των ειδικών ότι : ………. το «Μνημείο του Θεμιστοκλή» θα έχει να αναμετρηθεί με «κρηπίδα» – τείχος ύψους 7,5 μέτρων των προβλητών κρουαζιέρας και με πλοία ύψους επτά έως δέκα (7-έως 10) ορόφων σε απόσταση 50 μέτρων από τα έργα κρουαζιέρας. Μάλιστα κατά τον τότε Εισηγητή «…….. το Μνημείο πρέπει να απέχει τουλάχιστον 100μ από τα έργα [δηλαδή τα σημερινά «μπαζώματα» και τα φαραωνικά εξαώροφα κτίρια και εμπορικά κέντρα 22.00τ.μ. για την υποδοχή δήθεν των τουριστών (βλπ ΠΔ ΦΕΚ32/25-1-2023)] …. «και να δημιουργηθεί θαλάσσιος χώρος 18.000 τμ έμπροσθεν του Μνημείου ώστε να μπορεί να αναπνεύσει το Μνημείο……».
Η κα Λ. Μενδώνη απάντησε: « ……… το έργο των πρόσθετων προβλητών κρουαζιέρας είναι μια από τις βασικές συνιστώσες της ανάπτυξης της οικονομίας της χώρας …….. και δεν πρέπει να ανaκόπτεται η Ελλάδα από τις αναπτυξιακές δραστηριότητες ……..» (βλέπετε ΠΡΑΚΤΙΚΟ) ΟΠΟΤΕ και ακολουθεί η γνωστή πλέον απάντηση όλων της ίδιας κατηγορίας σκέψης « ……… ότι απαιτείται ο συνδυασμός της «προστασίας των Μνημείων» με την «ανάπτυξη»……….» και εμείς προσθέτουμε «και ας υπάρχει κίνδυνος για την αρχαία κληρονομιά!» και προς τιμή τους τότε τρία (3) μέλη του ΚΑΣ μειοψήφισαν.( 8 – 3 )
6./ Το μόνο που εμείς γνωρίζουμε είναι η διατύπωση της απόφασης του ΣτΕ (βλπ 1652/2018 ΣτΕ) ότι « …… η προστασία των μνημείων είναι αναπόσπαστη από αυτή του περιβάλλοντός των και ότι η αδειοδότηση ενός έργου πλησίον αυτών « δύναται να παρασχεθεί μόνο για την προστασία αυτών (δλδ των αρχαίων) και με την προϋπόθεση ότι έχει προηγουμένως πλήρως διασφαλισθεί ότι δεν θα επέλθει καμμία δυσμενής επίδραση στα αρχαία.»
7./ Ο γνωστός Έφορος Αρχαιοτήτων Πειραιώς Γ. Σταϊνχάουερ στην από 6-6-2020 επιστολή του προς τον Υπ. Ναυτιλίας κο Ι. Πλακιωτάκη με την ευκαιρία των 2.500 ετών από την επέτειο της Ναυμαχίας της Σαλαμίνας αναφέρει ότι: «……. Τα μνημεία ανήκουν στην πανανθρώπινη κληρονομιά αλλά και στην ταυτότητα της πόλης μας και η προστασία της δεν είναι θέμα Νομοθεσίας, αλλά στοιχειώδους ευαισθησίας και ευθύνης απέναντι στη χώρα και στην ιστορία……..». Πρόκειται (κατά τον κο. Γ. Σταϊνχάουερ) « ………. για ένα έργο (δλδ της επέκτασης της κρουαζιέρας) – έγκλημα διαρκείας που συντελείται μπροστά στα μάτια μας και θα στιγματίζει για αιώνες με την ανόητη παρουσία του την κληρονομιά που θα αφήσουμε στους απογόνους μας…………»
8./ «Ζημίαν αιρού μάλλον η κέρδος αισχρόν, το μεν γαρ άπαξ λυπήσει, το δε αεί» έλεγε το 600-520 Π.Χ. ο Χίλων ο Λακεδαιμόνιος .
Μετάφραση στην Νεοελληνική: « Να προτιμάς την ζημιά (που θα έχει ο Πειραιάς εάν δεν θα έχει δύο επιπρόσθετες προβλήτες κρουαζιέρας) που θα μας λυπήσει μια φορά, παρά το κέρδος το αισχρόν (από την παρουσία του αχρείαστου, περιβαλλοντικά επιβλαβούς-ιστορικά βέβηλου, και εν τέλει – οικονομικά ανώφελου έργου) που θα μας λυπεί εσαεί.
Πειραιάς, 15-5-2025
- Βασίλειος Τσελέντης
Καθηγητής Θαλάσσιου Περιβάλλοντος,
Πανεπιστημίου Πειραιώς
- Ιωάννης Λ. Καρδαράς
Δικηγόρος στον Α.Π.
Πρώην Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Πειραιά
