Η διεθνής διάσταση του λιμένα Πειραιώς

peiraias olp limani

του Γιώργου Κ. Βαγγέλα*

Έχοντας κλείσει δεκαετία από την παραχώρηση του Προβλήτα ΙΙ και της μετέπειτα κατασκευής και εκμετάλλευσης του Προβλήτα ΙΙΙ του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων του λιμένα Πειραιώς στην COSCO αλλά και τριετία από την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών της ΟΛΠ Α.Ε. στην COSCO Group Limited, το λιμάνι του Πειραιά κατά γενική ομολογία έχει αλλάξει ταχύτητα. Σύμφωνα με στοιχεία της ιστοσελίδας PortEconomics.eu, το λιμάνι του Πειραιά κατέλαβε το 2019 την πρώτη θέση στην Μεσόγειο, την τέταρτη θέση στην Ευρώπη στη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων (σε TEUs).

Με στόχο τη διερεύνηση της σημασίας του λιμένα Πειραιώς στο παγκόσμιο και ευρωπαϊκό σύστημα θαλασσίων μεταφορών συγκεντρώθηκαν και αναλύθηκαν δεδομένα που αφορούν τις προσεγγίσεις πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στο λιμάνι του Πειραιά (Σ.ΕΜΠΟ.) για περίοδο δύο μηνών εντός του 2018. Καταγράφηκαν 537 προσεγγίσεις πλοίων με μέση μεταφορική ικανότητα 4.187 TEUs. Το λιμάνι του Πειραιά εξυπηρέτησε πλοία κάθε μεγέθους καθώς το μικρότερο σε μεταφορική ικανότητα πλοίο ήταν της τάξεως των 652 TEUs ενώ το μεγαλύτερο είχε μεταφορική ικανότητα 20.150 TEUs ανήκοντας μάλιστα στο top-10 του παγκόσμιου στόλου πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, από άποψη μεγέθους. Αυτό αποτελεί και ένα από τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα του Πειραιά, καθώς οι υποδομές του μπορούν να εξυπηρετήσουν πλοία κάθε μεγέθους. Ο Πίνακας 1 παρουσιάζει την κατανομή των πλοίων που προσέγγισαν το λιμάνι του Πειραιά με βάση την μεταφορική τους ικανότητα

Πίνακας 1 – Ανάλυση προσεγγίσεων πλοίων Ε/Κ στο λιμένα Πειραιά

proseggiseis limani peiraia

Το 21,4% των προσεγγίσεων αφορά πλοία μεγέθους άνω των 6.000 TEU, τα οποία δραστηριοποιούνται στις βασικές γραμμές των θαλασσίων μεταφορών και το 62,7% αφορά πλοία feeder (τροφοδοτικά). Το μεγαλύτερο τμήμα της χωρητικότητας που προσεγγίζει το λιμάνι του Πειραιά προέρχεται από τα πλοία άνω των 6.000 TEUs γεγονός που αναδεικνύει την θέση του Πειραιά ως λιμάνι-κόμβο στην ευρύτερη περιοχή.

Η σημασία του Πειραιά γίνεται εμφανής και από την ανάλυση των άμεσων συνδέσεων του Πειραιά με λιμένες άλλων χωρών. Εξετάζοντας τους λιμένες στους οποίους προσεγγίζουν τα πλοία πριν ή μετά την προσέγγιση στο λιμάνι του Πειραιά, είναι εμφανής η δικτύωση του μεγαλύτερου Ελληνικού λιμένα, όπως απεικονίζεται στην εικόνα 1 και στον πίνακα 2.

Εικόνα 1. Λιμένες προσέγγισης πριν και μετά το λιμάνι του Πειραιά

limenes proseggisis peiraia

Το λιμάνι του Πειραιά συνδέεται άμεσα με 75 λιμάνια (προηγούμενος ή επόμενος λιμένας προσέγγισης) 30 συνολικά χωρών εκ των οποίων 18 ευρωπαϊκές, 7 ασιατικές και 5 αφρικανικές. Ο Πίνακας 2 και η εικόνα 2 παρουσιάζουν τις χώρες με τις οποίες συνδέεται άμεσα το λιμάνι του Πειραιά, με βάση το ποσοστό των δρομολογίων σε μηνιαία βάση (επί του συνόλου των δρομολογίων που εξυπηρετεί ο Πειραιάς).

Πίνακας 2 – Χώρες, λιμένες των οποίων συνδέονται άμεσα με το λιμένα του Πειραιά και ποσοστό δρομολογίων

lim dromologia peiraia

Αξίζει να σημειωθεί ότι το λιμάνι του Πειραιά συνδέεται απευθείας (χωρίς ενδιάμεσο σταθμό) με χώρες που διαθέτουν σημαντικούς λιμένες εμπορευματοκιβωτίων παγκοσμίως, όπως η Σιγκαπούρη, η Σαουδική Αραβία, η Μαλαισία και η Ολλανδία, γεγονός που ενισχύει περεταίρω την εκτίμηση ότι ο Πειραιάς αποτελεί πλέον σημαντικό λιμένα στα παγκόσμια δίκτυα θαλασσίων μεταφορών.

Εικόνα 2. Χώρες που συνδέονται άμεσα μέσω θαλάσσιων δρομολογίων με το λιμάνι του Πειραιά

thalassia dromologia peiraia

Η πλειονότητα των συνδέσεων του Πειραιά αφορά λιμένες της Τουρκίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας, ενώ και στις υπόλοιπες θέσεις της πρώτης πεντάδας βρίσκονται χώρες της Μεσογείου, στοιχείο που δείχνει ότι ο Πειραιάς λειτουργεί κυρίως ως λιμένας transshipment λειτουργώντας ως κόμβος στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου. Ο Πειραιάς εξυπηρετεί μεγάλο αριθμό συνδέσεων της Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (feeder services)

Όπως φαίνεται από την εικόνα άλλοι λιμένες της Ελλάδας είναι εκείνοι που συνδέονται περισσότερο με το λιμάνι της Θεσσαλονίκης καθώς περίπου μία στις δύο προσεγγίσεις έχει προέλευση ή προορισμό κάποιο άλλο λιμάνι της χώρας (46,5%). Ακολουθεί η Τουρκία με περίπου μία στις τρεις προσεγγίσεις (32,5%) και ακολουθούν η Κύπρος (10,2%) η Μάλτα, η Αίγυπτος κ.α.

Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον πίνακα 2 παρουσιάζουν τους λιμένες με τους οποίους συνδέεται η Θεσσαλονίκη (προηγούμενος και επόμενος λιμένας).

Πίνακας 2. Λιμένες πριν και μετά την προσέγγιση στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης

lim proseggish thessaloniki

Από τα στοιχεία του πίνακα είναι εμφανές ότι το λιμάνι του Πειραιά αποτελεί τον σημαντικότερο λιμένα για την Θεσσαλονίκη καθώς το 55,13% των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχει προέλευση τον Πειραιά και το 29,11% έχει προορισμό τον Πειραιά μετά την Θεσσαλονίκη. Άλλα σημαντικά λιμάνια είναι η Λεμεσός και η Σμύρνη και έπονται το Gemlik, το Marsaxlokk κ.α. Λαμβάνοντας υπόψη το ότι η πλειοψηφία των πλοίων που προσεγγίζουν το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, είναι πλοία feeder συμπεραίνουμε ότι η Θεσσαλονίκη, με τις υφιστάμενες υποδομές τροφοδοτείται και (εν μέρει) τροφοδοτεί το λιμάνι του Πειραιά αλλά και άλλους λιμένες κόμβους στην ευρύτερη περιοχή (π.χ. Asyaport και Ambarli-Τουρκία), δρώντας ως περιφερειακός παίκτης στο ευρύτερο λιμενικό σύστημα.

Η ολοκλήρωση των υποχρεωτικών επενδύσεων και η περεταίρω ενσωμάτωση του λιμένα σε αλυσίδες μεταφορών θα δώσει στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης μία δυναμική μέσω κυρίως της εξυπηρέτησης μεγαλύτερων πλοίων, δίνοντας τη δυνατότητα να βελτιώσει τη συνδεσιμότητά του και κυρίως να ενταχθεί σε βασικές γραμμές θαλασσίων μεταφορών εμπορευματοκιβωτίων, με άμεσα οφέλη για τους χρήστες του λιμένα.

* Ο Γιώργος Βαγγέλας διδάσκει στο Τμήμα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και είναι Senior Consultant στην εταιρεία Ports and Shipping Advisory.

* από το oceanplus.gr

Pin It