Portnet - Η Πρώτη Πύλη για την Ναυτιλία και τον Πειραιά

Mon24042017

Last updateMon, 24 Apr 2017 9pm

Notice
  • There is no category chosen or category doesn't contain any items
  • There is no category chosen or category doesn't contain any items
  • There is no category chosen or category doesn't contain any items

Τουρκολίμανο: Ονόματα, πρόσωπα και Ιστορία

1 mikrolimano

Στέκομαι στην Παπαναστασίου (πρώην Βασιλέως Παύλου) με την πλάτη στον Προφήτη Ηλία κι αγναντεύω τον Σαρωνικό. Πίσω μου ακριβώς η μεγάλη Οικία Ζωιτάκη. Μπροστά μου, μέχρι κάτω στο Τουρκολίμανο, ο οργανωμένος προσφυγικός συνοικισμός με τα χαρακτηριστικά κόκκινα κεραμίδια του. Δεξιά, εκεί που κάποτε βρισκόταν ο ναός της Αρτέμιδας, εκεί ακριβώς που έχτισε την έπαυλή του ο Κουμουνδούρος, δεσπόζει τώρα ο άλλοτε Βασιλικός και τώρα απλώς Ναυτικός Όμιλος της Ελλάδος. Το γραφικό ψαροχώρι δεν είναι πλέον ούτε γραφικό, ούτε ψαροχώρι. Ούτε καν είναι το κοσμοπολίτικο λιμανάκι με τις ακριβές, αλλά καλές ψαροταβέρνες της δεκαετίας του ’60 και του ’70.

Είναι το Τουρκολίμανο ή όπως αναφέρεται σε όποιον ψάξει στην ιστορία του Πειραιά το λιμάνι των άκρων. Ή των διαφορετικών κόσμων. Είναι πραγματικά απορίας άξιον πως μέσα σε λίγα στρέμματα γης συμβίωσαν επί δεκαετίες τόσο διαφορετικοί κόσμοι. Κρητικοί πρόσφυγες μετά από κάποια αποτυχημένη επανάσταση ψηλότερα στον Προφήτη Ηλία. Μεγαλοαστοί Αθηναίοι που κτίζουν τις επαύλεις και τις βίλες τους ήδη από το 1880, όταν ο τότε βασιλιάς Γεώργιος ο Α’ συνηθίζει να κάνει τις θερινές του διακοπές στην οικία Τσίλλερ, στην Καστέλλα. Θέλαν να βρίσκονται κοντά του και αφήνουν κληρονομιά στον σύγχρονο Πειραιά ορισμένα υπέροχα κτίρια. Φτωχοί ψαράδες και μερικές ταπεινές ταβέρνες πάνω στην ακρογιαλιά, σε ένα τοπίο που μέχρι την δεκαετία του ’50 ακόμη θύμιζε μικρό Κυκλαδονήσι. Και Μικρασιάτες πρόσφυγες σε έναν οργανωμένο οικισμό, που ακόμη και σήμερα θυμίζει χωριό μέσα στην πόλη.

Αν και δεν έχει άμεση σχέση με αυτήν την κοινωνική «συγκατοίκηση», η ίδια η Ιστορία της διαδοχής του ονόματος του μικρού αυτού λιμανιού είναι αποκαλυπτική των πολλών προσώπων του. Οι παλιοί Πειραιώτες το λένε Τουρκολίμανο. Χωρίς κανένα κόμπλεξ (όπως άλλωστε και το Πασαλιμάνι το λέμε Πασαλιμάνι). Σύμφωνα με μια εκδοχή, ο πασάς του Πειραιά είχε διαθέσει αυτό το λιμάνι στο χαρέμι του. Σύμφωνα με μια άλλη, ιστορικά μάλλον ακριβέστερη εξήγηση, το λιμάνι οφείλει το όνομά του στο γεγονός ότι είχαν το προνόμιο να το προσεγγίσουν μόνο τούρκικα πλοία.

Βέβαια το να υπάρχει ένα διάσημο Τουρκο-λίμανο δίπλα στην πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους ηχούσε κάπως προβληματικά. Έτσι, οι υπέρμαχοι των «καθαρών» ονομασιών έκαναν μια κατάδυση και ήδη από το 1926 το λιμανάκι ονομάστηκε λιμήν Μουνιχίας, στην μνήμη του σχεδόν μυθικού βασιλιά Μούνιχου, που με τους εκ Θηβών Μίνυες θεωρούνται οι πρώτοι κάτοικοι του προϊστορικού Πειραιά. Πιο πριν για κάποιο διάστημα είχε ονομαστεί και «λιμήν Κουμουνδούρου», ονομασία που δεν άντεξε, σε αντίθεση με το νησί που ακόμα «νησάκι Κουμουνδούρου» το λέμε.

Τώρα αντιλαμβάνεται κανείς την πλάκα που γινόταν με το «Μουνιχία» και γιατί άλλαξε κι επίσημα κάποια στιγμή κι αυτή η ονομασία. Η ηθική της Χούντας δεν άντεχε την επίσημη αυτή ονομασία, αλλά κι από την άλλη η ...Εθνοσωτήριος δεν μπορούσε να δεχθεί την επιστροφή στο «Τουρκο». Η αναμφισβήτητη εξυπνάδα του Αριστείδη Σκυλίτση έδωσε μια καλή λύση. Το «Τουρκο» μετατράπηκε σε «Μικρο» και κάπως έτσι προέκυψε το Μικρολίμανο, που σχεδόν 50 χρόνια φαίνεται να αντέχει. Όπως φαίνεται να αντέχει και η συγκατοίκηση διαφορετικών, αν όχι τάξεων, τουλάχιστον «φυλών».

Αναγνώστης Κέντρος

17 Apr 2017 19:15
Στη Σούδα...

Αν μη τι άλλο η γειτονιά έχει ηρωικούς δρόμους. Επονιτών, Σαραντοπόρου, αλλά και Ανδρέα Μουράτη! Ορίζεται κι όλας από λεωφόρους με ηρωικά ονόματα, Γρηγορίου Λαμπράκη από τη μια, Καραολή και Δημητρίου από την άλλη!

Read more...
10 Apr 2017 10:47
Διαδρομές νοσταλγίας

Θυμάται κανείς το 20; Το 21; Δεν μιλάμε για κάποιο παιχνίδι χαρτιών, αλλά για τους κωδικούς αριθμούς λεωφορείων με τους οποίους μεγάλωσε και μετακινήθηκε μέσα στην πόλη η γενιά του ’60 και του ’70.

Read more...
07 Apr 2017 10:40
Τουρκολίμανο: Ονόματα, πρόσωπα και Ιστορία

Στέκομαι στην Παπαναστασίου (πρώην Βασιλέως Παύλου) με την πλάτη στον Προφήτη Ηλία κι αγναντεύω τον Σαρωνικό. Πίσω μου ακριβώς η μεγάλη Οικία Ζωιτάκη. Μπροστά μου, μέχρι κάτω στο Τουρκολίμανο, ο οργανωμένος προσφυγικός συνοικισμός

Read more...
02 Apr 2017 11:44
Το φάντασμα του Πύργου

Υπαρχει ένας μύθος, ότι επί Χούντας έγιναν έργα στον Πειραιά. Ο μύθος αυτός έχει αντοχή στον χρόνο και σε ένα μεγάλο βαθμό εξηγεί γιατί μισόν αιώνα αργότερα, ο δήμαρχος της Χούντας Αριστείδης Σκυλίτσης

Read more...
26 Mar 2017 13:03
Από την Παλιά Κοκκινιά στην πλατεία Κοραή και το Πασαλιμάνι

«Η Παλιά Κοκκινιά, η γειτονιά μου, δεν ήταν ποτέ μια ουδέτερη συνοικία», λέει στο Portnet ο Νίκος Διαμαντής. Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά μας ταξιδεύει σε μια διαδρομή με αφετηρία τη γειτονιά του και τα νεανικά του χρόνια.

Read more...
26 Mar 2017 09:39
Μονοπάτι στην άκρη της πόλης

Κατεβαίνεις στην καρδιά του λιμανιού. Στον Ηλεκτρικό Σταθμό, το «Σιδερένιο Ποτάμι», που εδώ και πάνω από έναν αιώνα συνδέει τον Πειραιά με την Αθήνα.

Read more...
21 Mar 2017 12:29
Ψίθυροι και παράσιτα

Αυτές τις μέρες συμπληρώνονται 30 χρόνια από τη δημιουργία και (παρά τις αντιξοότητες) συνεχή λειτουργία του Δημοτικού Ραδιοφώνου Πειραιά, του γνωστου Κανάλι-1.

Read more...
16 Mar 2017 10:32
Η «Παγόδα»

Η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική της, ιδίως η στέγη της που της έδωσε και το όνομα «Παγόδα», την κάνει ξεχωριστή. Απέναντι από τον Άγιο Νικόλαο, σχεδόν στην είσοδο του λιμανιού, η «Παγόδα» χτίστηκε με μια ιδιαίτερη τεχνική σε ότι αφορά τη στήριξη της στέγης της μετατρεπόμενη έτσι σε ξεχωριστό τοπόσημο [ ... ]

Read more...
Other Articles

// Τα πιο Διαβασμενα

// RSS Feeds
// ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Portnet

email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Τηλέφωνο: 210 4515341
Fax : 210 4515316

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Ιδιοκτησία : ΠΛΕΥΣΙΣ ΕΠΕ

Γενική Διεύθυνση : Ελπίδα Γραμματικοπούλου 

Υπεύθυνος πωλήσεων - Διαφήμισης : Αλέξανδρος Βουλβουτζής,
e-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.">This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.">τηλ. : 6907 663616

Αρθρογράφοι : Τάσος Αβραντίνης, Γιώργος Θεοτοκάς, Δημήτρης Καπράνος, Γιάννης Καραλόγος, Αναγνώστης Κέντρος, Χάρης Μακρής, Δημήτρης Πουλακίδας 

Φωτογραφία /video : Δημήτρης Βρανάς - Γιώργος Χριστάκης 

Σύμβουλος Ανάπτυξης: Αλέξανδρος Πανίδης

Τεχνική υποστήριξη: Infomarine LTD

Νομικός Σύμβουλος : Λεωνίδας Κουτρουμάνος, Κολοκοτρώνη 72, Πειραιάς,  T.K. 185 35 - 2104111767   (Δ.Πειραιά, Ν. Αττικής)