Με αφορμή ένα σκίτσο

nina kasimati blue

Της Νίνας Γ.Κασιμάτη

Οι προσωπικοί χαρακτηρισμοί συνήθως τελειώνουν με καβγά, έναν διάλογο που εμπόδισαν να ξεκινήσει.

Αποσύρω το χαρακτηρισμό «νοσταλγός της Χούντας», που απέδωσα στον Αρκάόχι με σκοπιμότητα, αλλά ως ιστορικό αντανακλαστικό σε ένα σκίτσο που, ενώ κανονικά εντάσσεται στο mainstream, θέτει υποδόρια θέμα λιγότερης δημοκρατίας˙ μόλις 50 χρόνια μετά την κατάλυση του πολιτεύματος στην Ελλάδα, και με σύμβολα το στέμμα και τον στρατό, ρωτά "μήπως παραείμαστε δημοκρατικοί;" αφανίζοντας τους αντιπάλους. Αυτό είναι το ερέθισμα για την κριτική μου, η οποία παραμένει.
Η εθνική και κοινωνική τραγωδία της Χούντας των συνταγματαρχών του '67, κατάληξη των Ιουλιανών και με βαθειές ρίζες στον Εμφύλιο, κορυφώθηκε το '74 με την προδοσία της Κύπρου, την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή. Ο κύκλος της Χούντας δηλαδή έκλεισε, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν αποκατασταθεί τα δικαιώματα του Ελληνισμού. Συνεπώς, τα σύμβολα της έχουν την επικαιρότητα των ανοικτών πληγών μας, και γι' αυτό χρήζουν ανάλογης περίσκεψης όταν χρησιμοποιούνται.

Βέβαια, κάθε δημόσια έκφραση εμφορείται από τη συγκυρία της. Στις μέρες μας παρακολουθούμε τις εκδηλώσεις του ιστορικού αναθεωρητισμού σε Ελλάδα και Ευρώπη, την εξοικείωση με την αποσχετικοποίηση, τη νεοκατηγοριοποίηση. Τελευταίο παράδειγμα, η θερμή υποδοχή της επιχείρησης εξίσωσης του κομμουνισμού με το ναζισμό στο Ταλίν, από την κραταιωμένη πια ακροδεξιά πτέρυγα της ΝΔ, την επιρροή της οποίας διακρίναμε και στην πρόσφατη συνέντευξη του αρχηγού της αξιωματικήςαντιπολίτευσης κ. Μητσοτάκη στο Politico. Επίσης, πριν δύο μήνες δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή άρθρο επιφανούς εκπροσώπου του λεγόμενου φιλελεύθερου χώρου και του ρεύματος της αναθεωρητικής ιστοριογραφίας, που έδινε την εκμοντερισμένη εκδοχή της μετεμφυλιακής Δεξιάς για τη δικτατορία. Μέσα από μια αντιστροφή της λογικής σειράς, παρουσίαζε τη Χούντα και όσες προπαρασκευαστικές εκτροπές οδήγησαν σε αυτή, περίπου ως προϋπόθεση της δημοκρατίας και του αστικού εκσυγχρονισμού του ελληνικού κράτους. Με εργαλείο τέτοιες ερμηνείες, η ιστορικά καταδικασμένη μετεμφυλιακή Δεξιά προσπαθεί να βγει από το χρονοντούλαπο της Ιστορίας. Και κάπως έτσι, υπό νέες αναγνώσεις και χρονική απόσταση, σταδιακά αποταυτίζονται σύμβολα και πολιτικοί χώροι από τα τρομερά τους σημαινόμενα.

Η Ιστορία όμως έχει μιλήσει. Η μετάβαση στη Δημοκρατία το 1974 επισφραγίζεται με την καταδίκη των τυπικών πρωταιτίων. Με τους λαϊκούς αγώνες οι δημοκρατικοί θεσμοί σταθεροποιούνται και εμβαθύνονται, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής νομιμοποιεί το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος και ο Ανδρέας Παπανδρέου αναγνωρίζει την Εθνική Αντίσταση, κατεβάζοντας τους Έλληνες από τον Γράμμο και το Βίτσι, αποδεσμεύοντάς τους από τα εμφύλια πάθη, σε ένα δρόμο σχετικής αυτονομίας από τον ξένο παράγοντα. Και θέτοντας τις βάσεις ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους. Αυτή είναι η ευγενής κληρονομιά της Μεταπολίτευσης που, για όσο κράτησε, οι απολογητές της νεοφιλελεύθερης, νεοαποικιακής βαρβαρότητας τη μάχονται ακόμα – σήμερα στο πρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ.Στο τέλος του δρόμου της αναθεώρησης, οι ίδιοι θα είναι έτοιμοι, αν χρειαστεί, να θέσουν πάλι ερωτηματικό στη δημοκρατία. Όχι φιλοσοφικά, αλλά στο πλαίσιο του κράτους έκτακτης ανάγκης μιας καπιταλιστικής κρίσης. Επειδή όμως "η Ιστορία είναι πάντα σύγχρονη", η αντίθεσή μας ή μη στις πρακτικές της αναθεώρησής της θα επαναοριοθετεί τη ρέουσα πολιτική γεωγραφία. Από την Αριστερά, το Κέντρο και τη Δεξιά, ως την Ακροδεξιά ντυμένη με πολιτικά, που για να ικανοποιεί τα μεγάλα αφεντικά της θα είναι πάντα πρόθυμη να ματώσει τη Δημοκρατία.

*H Νίνα Κασιμάτη είναι βουλευτής Β' Πειραιά του ΣΥΡΙΖΑ και μέλος της Κ.Σ. του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Άρθρο στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ 30/8/2017